De zeven inzichten van de ZIT©-methode
- Ongewenst gedrag is een wens!
- Gedrag beïnvloedt gedrag;
- Van emotioneel naar rationeel;
- Bij ongewenst gedrag, kun je gaan ZIT©-en;
- De verleden tijd van aanvallen is aanvoelen;
- Gewenst gedrag kun je niet afdwingen, maar wel laten kiezen;
- Ongewenst gedrag is een kropje sla.
Gedurende het trainevent wordt u aan de hand van 7 inzichten duidelijk gemaakt wat een effectieve manier is om om te gaan met ongewenst gedrag.
Inzicht 1 leert ons dat ongewenst gedrag eigenlijk een bepaalde behoefte aangeeft. Het is een (extreem geuite) vraag of verzoek naar een bepaalde wens.
Inzicht 2 leer ons dat de manier waar op deze wens door de ander wordt geuit, ons eigen gedrag negatief beïnvloedt, maar we zien ook dat ons positieve gedrag, het gedrag van de ander positief kan beïnvloeden.
Inzicht 3 laat zien dat wij als we negatief beïnvloed worden, we eerder emotioneel reageren dan rationeel. Niets menselijks is ons vreemd! Maar daar gaat het juist zo vaak mis! Het wordt duidelijk dat met gezond verstand reageren vaker effectief is. Om u een houvast te bieden bij het rationeel reageren, is er Inzicht 4; Bij ongewenst gedrag kun je de ZIT©-methode hanteren.
Deze bestaat uit een doel stellen, om duidelijk te hebben wat je wilt gaan bereiken met het aanspreken van de ander. De Z staat voor Zeggen wat je weet, ziet of hoort. Het is in feite kort beschrijven van de huidige situatie en dient als inleiding op het volgende. De I staat voor Inleven in de situatie van de ander. De I is het middelpunt van de ZIT methode. Dit is de kern van de aanpak. Daarom staat de I ook in het midden. Hier leren we hoe we begrip kunnen tonen dat werkelijk ontwapenend werkt.
Want, Inzicht 5, zeggen dat je het begrijpt is gezien de praktijk niet voldoende. Nee, áántonen dat je het begrijpt, dát is een belangrijke sleutel! Daarmee maak je de ander duidelijk dat je niet aanvalt, maar aanvoelt en dat roept nu eenmaal eerder meegaand gedrag op dan wanneer we het emotionele gedrag van de ander kopiëren.
Om uiteindelijk om te buigen naar gewenst gedrag zien we dat het effectiever is de ander te laten kiezen tussen twee bruikbare opties of gewenste gedragingen, dan de ander te dwingen te doen wat wij zeggen. Door de keuze aan te bieden, blijft de ander ogenschijnlijk de situatie meester. Hij/zij bepaalt dan immers nog altijd wat hij/zij gaat doen. Dit is Inzicht 6.
De laatste, wellicht het meest controversieel, is Inzicht 7. Ongewenst gedrag is een kropje sla!? Jazeker! Bij wijze van spreken dan uiteraard. De inspiratie voor de MDNZ filosofie vonden wij in onderstaande overdenking van een boeddhistische monnik. Dit verwoordt onze praktische ervaringen zó fraai dat dit het belangrijkste inzicht is geworden van het MOET DAT NOU ZÓ!? concept.
When you plant lettuce, if it does not grow well, you don't blame the lettuce. You look for reasons it is not doing well. It may need fertilizer, or more water, or less sun. You never blame the lettuce. Yet if we have problems with our friends or family, we blame the other person. But if we know how to take care of them, they will grow well, like the lettuce. Blaming has no positive effect at all, nor does trying to persuade using reason and argument. That is my experience. No blame, no reasoning, no argument, just understanding. If you understand, and you show that you understand, you can love, and the situation will change. Thich Nhat Hanh
Deze en de overige inzichten verhelderen wij graag op één van onze events.